Kemik İliği Devralıyor

Kan hücresi üretimini karaciğerden kemik iliği devralıyor.

Doç. Dr. Selin Aydınlı tarafından incelendi · Güncelleme: 21 Eylül 2026

Boyut: Bir butternut kabağı kadar
Boy: 38,6 cm
Ağırlık: 1,15 kg
Kalan süre: 13 hafta

Boy ölçüsü baş-topuk mesafesi olarak verilmiştir. Bu değerler ortalamadır, bebeğinin ölçüleri farklı olabilir.

Bebeğinin kemik iliği kan hücresi üretimini tamamen devraldı. Karaciğer ve dalak bu görevden çekiliyor.

Kasları ve akciğerleri olgunlaşmaya devam ediyor. Kemikleri sertleşiyor ama kafatası yumuşak kalıyor.

Bu hafta demir ihtiyacın zirve yapıyor. Bebeğin doğumdan sonra kullanacağı demir deposunu şimdi oluşturuyor.

Bebeğinin gelişimi

Bebeğin bir butternut kabağı kadar, yaklaşık 38,6 santimetre ve 1,15 kilogram.

Kemik iliği devraldı:Kırmızı kan hücresi üretiminin tamamını üstlendi.
Kaslar güçleniyor:Tekmeler artık belirgin şekilde güçlü.
Demir depolanıyor:Doğumdan sonraki ilk aylarda kullanacağı demir birikiyor.
Kafatası yumuşak kalıyor:Kemikler arasındaki boşluklar doğumda başın şekil değiştirmesini sağlayacak.
Isı düzenlemesi başlıyor:Kahverengi yağ dokusu vücut ısısını korumayı öğreniyor.

Demir ihtiyacın neden zirve yapıyor

Bebeğin son üç ayda ciddi miktarda demir depoluyor. Bu depo, doğumdan sonraki ilk altı ay boyunca ona yetecek.

Senin demir deponsa bu aktarım nedeniyle hızla tükenebilir.

Demir açısından zengin besinler:

Besin	Porsiyon	Yaklaşık demir
Kırmızı et	100 gram	2,5 ila 3 mg
Mercimek (pişmiş)	1 kase	6,6 mg
Nohut (pişmiş)	1 kase	4,7 mg
Ispanak (pişmiş)	1 kase	6,4 mg
Kuru kayısı	10 adet	1,7 mg
Pekmez	1 yemek kaşığı	1,5 mg
Kabak çekirdeği	30 gram	2,5 mg

Günlük hedef 27 mg. Bitkisel kaynaklardaki demirin emilimi hayvansal kaynaklardan daha düşüktür.

Bu hafta yaşayacakların

Belirti	Neden	Çözüm
Mide yanması	Rahmin mideyi yukarı itmesi	Az ve sık ye, yatak başını yükselt
Hemoroit ve kabızlık	Bağırsak basıncı	Lif, su, ılık oturma banyosu
Varis	Damar basıncı	Varis çorabı, bacakları yükseltme
Bacak krampları	Mineral dengesi ve dolaşım	Germe, magnezyum, bol su
Nefes darlığı	Diyaframa baskı	Dik otur, yavaş nefes al
Uykusuzluk	Rahatsızlık ve sık idrar	Gebelik yastığı, akşam rutini

Doğum planı hazırlamak

Doğum planı, tercihlerini yazılı hale getirdiğin bir belgedir. Katı bir kural listesi değil, bir iletişim aracıdır.

Doğum beklenmedik şekilde ilerleyebilir. Planın esnek olması ve tıbbi gereklilik durumunda değişebileceğini kabul etmen önemli.

Planında yer alabilecek başlıklar:

Yanında kim olacak:Eşin, annen ya da bir doula.
Ağrı yönetimi tercihin:Epidural istiyor musun, ilaçsız yöntemleri denemek ister misin.
Hareket ve pozisyon:Sancı sırasında yürümek, duş almak ya da pozisyon değiştirmek isteyip istemediğin.
Kordon klempleme:Geç klempleme tercih ediyor musun.
Ten tene temas:Doğumdan hemen sonra bebeğinle temas isteyip istemediğin.
İlk emzirme:Doğum odasında emzirmeye başlamak isteyip istemediğin.
Beklenmedik durumlar:Sezaryen gerekirse tercihlerin neler.

Bu haftanın kontrol listesi

Demir değerlerini kontrol ettir.
Beslenmende demir kaynaklarını artır.
Doğum planı taslağını yaz.
Günlük hareket takibine devam et.
Varis çorabı kullanmaya devam et.

Ne zaman doktora başvurmalısın

Sıkça sorulan sorular

Sürekli yorgunum, normal mi?

Üçüncü trimesterde yorgunluk yaygındır. Taşıdığın ağırlık arttı, uykun bölünüyor ve kan hacmin değişti. Ancak aşırı halsizlik, çarpıntı ve nefes darlığı birlikteyse demir eksikliği olabilir, kontrol ettir.

Doğum planı yapmak şart mı?

Şart değil ama faydalı. Tercihlerini önceden düşünmek, doğum sırasında karar vermek zorunda kaldığında işini kolaylaştırır. Planı hekiminle paylaş ve gerçekçi beklentiler konusunda konuş.

Bebeğim çok hareket ediyor, sorun mu?

Hayır. Aktif bir bebek iyi bir işarettir. Endişelenmen gereken durum hareketlerin azalmasıdır, artması değil. Her bebeğin kendi hareket karakteri vardır.

Kilo alımım hızlandı, normal mi?

Üçüncü trimesterde haftada yaklaşık 400 ila 500 gram almak beklenir. Bu dönemde bebeğin hızla büyüyor. Ani ve hızlı kilo artışı, özellikle şişlikle birlikteyse hekimine söyle.